خانه / دسته‌بندی نشده / رفتار شناسی امام علی در زيبايي و آراستگي

رفتار شناسی امام علی در زيبايي و آراستگي

زيبايي و آراستگي امام (ع)

يکي از اصول مهم در زندگي مولاي متقيان علي (ع) علاوه بر آراستگي باطن و روح و روان، ظاهري زيبا و پاکيزه داشت و به طور جدي به‌عنوان يک سنت اصيل، آراستگي ظاهر خود را رعايت مي‌نمود. به‌عنوان نمونه:

در روايات داريم که امام به اصحاب خود موارد ذيل را سفارش مي‌نمود و خود آراسته آن‌ها بود:

1. مسواک زدن دندان

2. رنگ کردن مو

3. معطر بودن[1]

4. شانه زدن موي سر و صورت

5. کوتاه کردن سبيل و گذاشتن ريش

6. جامه پاکيزه پوشيدن

7. زدودن موهاي زائد بدن

8. ناخن گرفتن

9. انگشتر دست کردن.

قابل ذکر است که تمايل آدمي به زيبايي و جمال، يکي از خواهش‌هاي فطري بشر و احساس لذت از مناظر زيبا، با سرشت انسان آميخته شده است و به همين جهت، تمام طبقات مردم، داراي اين احساس طبيعي هستند و پاره‌اي از صفات در نظرشان زيبا و جميل است.

مولا علي (ع) با حمايت از زيبايي و جمال، يکي از خواهش‌هاي طبيعي مردم را ارضا نمود و از اين راه، عاطفه جمال دوستي و زيباپسندي را که نشانه‌ي تکامل احساسات و رشد عواطف لطيف آدمي است، با سخنان گوهربارش، در امت خود بيدار کرد و به راه‌هاي صحيح و بي‌خطر هدايت نمود. به‌عنوان مثال بعضي از روايات را نقل مي‌کنيم.

قالَ علي (ع): الجَمالُ الظاهِرِ، حُسنُ الصُّورَة، وَالجَمالُ البَاطِن، حُسنُ السِيرَة؛

جمال و زبيايي ظاهري، نيکويي صورت است و زيبايي باطن، عبارت از حُسن درون است»[2]

قالَ عَلي (ع) التَّجَمُّلُ مِن اَخلاقِ المُؤمِنين؛

زيبايي‌خواهي جزء اخلاق مؤمنان است».[3]

اين تجمل (زيبايي‌خواهي) که از اوصاف مردان باايمان است شامل هردو قسم جمال خواهد بود. اگرچه نسبت به جمال و زيبايي معنوي، شمول بيشتري دارد. بدين جهت، حضرت علي (ع) به فرزندش امام حسن (ع) چنين مي‌فرمايد:

«خواست تو در کوشش‌ها و نيايش‌ها بايد چيزي باشد که جمال و زيبايي آن، بدون وبال براي تو بماند. مال براي تو نمي‌ماند و تو نيز براي او نمی‌ماني».[4]

پس جمال انسان در همان معارف و فضائل خواهد بود. اما از اين گذشته، مولا علي (ع) درباره‌ي زيبايي رخسار نيز مي‌فرمايد:

قال علي (ع): «حُسْنُ وَجْهِ الُمؤمِنِ حُسْنُ عِنايَة اللهِ بِه؛

روي زيباي مردم باايمان، عنايت نيکوي خداوند است به آنان».[5]

صورت زيبا و قيافه‌ي جذاب علي (ع)

صورت زيبا و چهره‌ي جذاب حضرت يوسف (ع)، يکي از امتيازات آن پيامبر بود. پيشواي عالي قدر اسلام، حضرت محمد (ص) علاوه بر زيبايي رخسار گيرندگي و ملاحت مخصوصي داشت که بيننده را مجذوب مي‌کرد و تا اعماق جان مردم نفوذ مي‌نمود. امّا مولي علي (ع) از نظر قيافه به قدري مجذوب بود و صورتي زيبا داشت که:

«روزي علي به محضر پيامبر شرفياب شد. قيافه جذاب و صورت زيبايش به قدري جلوه داشت که پيامبر فرمود: چنين پنداشتم که ماه شب چهارده به من نزديک شده است».[6]

جوان و رغبت به زيبايي

امام باقر (ع) فرمود:

که حضرت علي (ع) در ايام خلافت با غلام خود قنبر، براي معامله به بازار بزازها آمد و دو لباس خريد، يکي را به سه درهم و ديگري را به دو درهم. پس به قنبر فرمود: «سه درهمي را تو بردار».

عرض کرد: مولاي من! شايسته‌تر است که شما لباس سه درهمي را بپوشي زيرا منبر مي‌روي و با مردم سخن مي‌گويي و بايد لباس شما بهتر باشد. حضرت علي فرمود:

«تو جواني و مانند ساير جوانان به تجمل و زيبايي رغبت بسيار داري».[7]

از اين استفاده مي‌شود که مولي علي (ع) از تمايل خودآرائي و تجمل دوستي جوانان در حدود مصلحت حمايت مي‌کند و به پيروان خود توصيه کرده است که جوانان در اين کار به زياده‌روي و افراط نگرايند و از حدّ شايسته تجاوز نکنند. چراکه افراط و تفريط عوارض نامطلوبي در بر دارد و ممکن است دختران و پسران جوان را به راه‌هاي غلط سوق داده و سرانجام مايه‌ي تيره‌روزي و انحراف آنان گردد.

بهترين جمال و زيبايي

در نظر مولاي متقيان علي (ع) جمال و زيبايي معنوي بهترين زيبايي‌هاست و زيبايي جامع و کامل براي انسان عبارت از اين است که سيماي جسم و جان و شکل صورت و معني، هر دو زيبا و جميل باشند.

روايت است که مولاي متقيان علي (ع) خطاب به اصحاب خود مي‌فرمود:

«امتياز مرد به عقل او جمال و زيبايي‌اش به مردانگي و فضائل اخلاقي اوست».[8]

و نيز فرموده است:

«زيور دانش براي انسان، جمالي است که پوشانده نمي‌شود و نسبي است که مورد جفا قرار نمي‌گيرد».[9]

نيز در روايت داريم که:

مولاي متقيان علي (ع) وقار و آرامش را زيبايي و آراستگي انسان مي‌ناميد و خود تمام زيبايي‌ها و آراستگي‌هاي ظاهري و معنوي را در زندگي مراعات مي‌کرد و مصداق کامل جمال و زيبايي بود و خطاب به ياران خود مي‌فرمود:

«خداوند جميل است و جمال و زيبايي را دوست دارد و همچنين دوست دارد که اثر نعمت‌هاي خود را در مردم مشاهده فرمايد».[10]

انگشتر مولا علي (ع)

گفته شده که مولا علي (ع) با همه سادگي که داشت از وضع ظاهري خود غافل نبود و در عين سادگي بهداشت و نظافت را رعايت مي‌کرد و به زيبايي‌هاي ظاهري نيز اهميت مي‌داد. يکي از اين زيبايي‌ها استفاده از انگشتر عقيق و فيروزه و ياقوت سرخ بود که استفاده مي‌کردند.

امام صادق (ع) مي‌فرمايد:

«نقش انگشتر حضرت علي (ع) (الله الملک) بود و انگشتر ياقوت را براي شرافت و بزرگي و عقيق سرخ را براي محفوظ ماندن و انگشتر فيروزه را براي پيروزي بر انگشت مي‌کردند».[11]


[1]. حکمت 473.

[2]. غرر الحکم ج 1 ص 192.

[3]. همان مدرک.

[4]. نهج البلاغه، نامه 31.

[5]. غررالحکم.

[6]. بحار ج 9 ص 450.

[7]. مستدرک الوسائل ج 1 ص 21.

[8]. غررالحکم ص 759.

[9]. همان ص 54.

[10]. کافي ج 6 ص 438.

[11]. مکارم الاخلاق ص 89.

مطلب پیشنهادی

بنیاد آلاء جز معدود مؤسسات خیریه با رویکرد علمی و دانش تخصصی است

  رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه گفت: بنیاد آلاء جز معدود مؤسسات …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *